Amazon Rainforestમાં CO₂ના વધારા કારણે વૃક્ષો દર દાયકામાં સરેરાશ 3.3% જેટલા મોટા થઈ રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક કાર્બન શોષણ માટે સકારાત્મક સંકેત છે.
2025માં Nature Plants જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસ મુજબ, Amazon Rainforestના વૃક્ષો છેલ્લા 30 વર્ષથી સતત મોટા થઈ રહ્યા છે, જેનું મુખ્ય કારણ છે વાતાવરણમાં વધતી CO₂ની માત્રા. વૈજ્ઞાનિકોએ 188 સ્થાયી ફોરેસ્ટ પ્લોટ્સમાં વૃક્ષોની વ્યાસ અને ઊંચાઈનું 30 વર્ષથી વધુ સમય સુધી નિરીક્ષણ કર્યું.
📌 મુખ્ય તથ્યો
- વૃદ્ધિ દર: દર દાયકામાં વૃક્ષોની વ્યાસમાં સરેરાશ 3.3% વધારો
- કારણ: CO₂ના વધારા કારણે photosynthesis દર વધે છે → વૃદ્ધિ વધારે
- પ્રભાવ: મોટા વૃક્ષો વધુ CO₂ શોષી શકે છે → વધુ કાર્બન સિંક
- વિશેષતા: નાના અને મોટા બંને વૃક્ષો વધ્યા, પણ મોટા વૃક્ષો વધુ ઝડપથી વધ્યા
- અભ્યાસ સંસ્થા: 60+ યુનિવર્સિટીઓ અને 100 જેટલા વૈજ્ઞાનિકોનો સહયોગ
🌍 પર્યાવરણ માટે શું અર્થ થાય?
- સકારાત્મક: વૃક્ષો વધુ CO₂ શોષે → global warming સામે રક્ષણ
- ચેતવણી: વૃદ્ધિ હોવા છતાં deforestation અને તીવ્ર હવામાન ઘટનાઓ વૃક્ષોને નુકસાન પહોંચાડી શકે
- અંતરદૃષ્ટિ: જૂના વૃક્ષોની જગ્યા નવા વૃક્ષો લઈ શકે નહીં — biodiversity અને carbon benefit ઓછા થાય
📚 સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી મુદ્દા
- CO₂ વધારાથી વૃક્ષો કેવી રીતે મોટા થાય? → carbon fertilisation effect
- Amazon Rainforestમાં વૃક્ષોની વૃદ્ધિ દર → 3.3% પ્રતિ દાયકામાં
- UPSC Prelims One-liner:
“Amazon Rainforestના વૃક્ષો CO₂ના વધારા કારણે દર દાયકામાં 3.3% મોટા થઈ રહ્યા છે.”
🧠 યાદ રાખવા માટે ટિપ્સ
- Carbon Sink = એવું તત્વ કે જે CO₂ શોષે
- Photosynthesis = CO₂ + પ્રકાશ → ઊર્જા
- Rainforest Role = “Lungs of the planet” — ઓક્સિજન ઉત્પન્ન અને કાર્બન શોષણ
Join Our WhatsApp Channel