2025માં Biotechnology ક્ષેત્રે ભારત સહિત વિશ્વભરમાં genome editing અને vaccine developmentમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે. આ શોધો આરોગ્ય, કૃષિ અને રોગ નિયંત્રણ માટે ક્રાંતિરૂપ સાબિત થઈ રહી છે.
🧬 Genome Editing: શું છે અને કેવી રીતે કામ કરે છે?
- CRISPR-Cas9 ટેકનિક: DNAના ચોક્કસ ભાગને કાપીને સુધારવાની પદ્ધતિ
- ઉપયોગ:
-遗传 રોગોનું નિવારણ
-Cancer અને HIV જેવી બીમારીઓ માટે gene-based સારવાર
-કૃષિમાં pest-resistant પાકો વિકસાવવી - ભારતનો ફાળો: ICMR અને CSIR દ્વારા indigenous genome editing trials
💉 Vaccine Development: નવી પેઢી તરફ પગલાં
- mRNA Vaccines: COVID-19 પછી mRNA આધારિત રોગપ્રતિકારક ટેકનોલોજીનો વિકાસ
- Universal Vaccines: એક જ vaccine દ્વારા અનેક રોગો સામે રક્ષણ
- AI-based Design: Artificial Intelligence દ્વારા antibody prediction અને clinical trial optimization
- ભારતના સંસ્થાઓ: Bharat Biotech, Serum Institute, Zydus Cadila
📚 સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી મુદ્દા
- Genome editing માટે CRISPR-Cas9 શું છે?
- Vaccine developmentમાં mRNA અને AIનો ઉપયોગ
- UPSC Prelims One-liner:
“2025માં Biotech ક્ષેત્રે genome editing અને vaccine developmentમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ.”
🧠 યાદ રાખવા માટે ટિપ્સ
- CRISPR = Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats
- mRNA = Messenger RNA
- AI = Artificial Intelligence
- ICMR = Indian Council of Medical Research
- CSIR = Council of Scientific and Industrial Research
Join Our WhatsApp Channel