🛡️ પોલીસ વ્યવસ્થાનું મહત્વ: આંતરિક સુરક્ષાનો આધારસ્તંભ

---

પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ દર વર્ષે 21 ઓક્ટોબરના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. 1959માં લદ્દાખના હોટ સ્પ્રિંગ્સ વિસ્તારમાં ચીની સૈન્ય સાથે અથડામણમાં શહીદ થયેલા 10 CRPF જવાનોના બલિદાનની યાદમાં આ દિવસ મનાવવામાં આવે છે. આ પ્રસંગ ભારતની આંતરિક સુરક્ષા માટે પોલીસ વ્યવસ્થાના યોગદાનને યાદ કરવાનો અવસર છે.

---

📌 પોલીસ વ્યવસ્થાનું આંતરિક સુરક્ષામાં મહત્વ

1. 🧱 કાયદો અને વ્યવસ્થાની જાળવણી

• પોલીસ તંત્ર દેશના દરેક રાજ્ય અને શહેરમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જવાબદાર છે.
• હિંસા, તોફાન, ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ અને સામાજિક અશાંતિને નિયંત્રિત કરવાનું મુખ્ય કાર્ય.

2. 🕵️ આતંકવાદ અને આંતરિક વિઘટન સામે લડત

• પોલીસ દળો સ્થાનિક સ્તરે આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ અને વિઘટનકારી તત્વો સામે પ્રથમ પ્રતિસાદ આપનાર હોય છે.
• ATS (Anti-Terrorism Squad), STF (Special Task Force) જેવી વિશિષ્ટ એકમો રાજ્ય પોલીસમાં કાર્યરત છે.

3. 👥 સમુદાય સાથે સંવાદ અને વિશ્વાસ

• પોલીસ અને નાગરિકો વચ્ચે વિશ્વાસ અને સહયોગ આંતરિક સુરક્ષાનું મજબૂત આધાર છે.
• Community Policing, Beat System અને Jan Samvad કાર્યક્રમો દ્વારા પોલીસ લોકો સાથે સીધો સંપર્ક જાળવે છે.

4. 🚨 આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને તાત્કાલિક પ્રતિસાદ

• કુદરતી આપત્તિઓ, અકસ્માતો અને જાહેર આરોગ્ય સંકટો દરમિયાન પોલીસ તંત્ર તાત્કાલિક રાહત અને વ્યવસ્થાપન માટે આગળ આવે છે.
• COVID-19 દરમિયાન પોલીસની ભૂમિકા અત્યંત પ્રશંસનીય રહી હતી.

5. 📊 ગુનાહિત માહિતી અને ગુપ્તચર તંત્ર

• સ્થાનિક ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓ અંગે માહિતી એકત્રિત કરીને પોલીસ ગુપ્તચર તંત્રના માધ્યમથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા એજન્સીઓને સહયોગ આપે છે.

---

✍️ નિષ્કર્ષ

પોલીસ તંત્ર માત્ર કાયદો જાળવતું તંત્ર નથી, પણ તે ભારતની આંતરિક સુરક્ષા માટેનો પ્રથમ અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ રક્ષણ કવચ છે. પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ એ માત્ર શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવાનો દિવસ નથી, પણ પોલીસના યોગદાનને માન્યતા આપવાનો અવસર છે. એક મજબૂત, જવાબદાર અને ટેકનોલોજીથી સજ્જ પોલીસ તંત્ર ભારતની આંતરિક શાંતિ અને વિકાસ માટે અનિવાર્ય છે.

---

મોડેલ પ્રશ્ન (GPSC Mains):

“પોલીસ સ્મૃતિ દિવસના સંદર્ભમાં ભારતની આંતરિક સુરક્ષા માટે પોલીસ વ્યવસ્થાનું મહત્વ સમજાવો.”