UNEPના તાજેતરના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતે 2025માં કાર્બન ઉત્સર્જનમાં અંદાજિત 8% ઘટાડો નોંધાવ્યો છે, જે તેના નેટ-ઝીરો લક્ષ્ય અને Paris Agreement પ્રતિબદ્ધતાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. UPSC, GPSC, SSC, IBPS જેવી પરીક્ષાઓ માટે આ માહિતી પર્યાવરણ અને નીતિ વિષય માટે ઉપયોગી છે.
📖 પરિચય
UNEP (United Nations Environment Programme) દ્વારા ઓક્ટોબર 2025માં રજૂ કરાયેલા રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતે 2025માં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જનમાં અંદાજિત 8% ઘટાડો નોંધાવ્યો છે. આ ઘટાડો ભારતની હાલની પર્યાવરણ નીતિઓ, સૌર અને પવન ઊર્જા, અને **કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સ્કીમ (CCTS)**ના અમલના પરિણામે શક્ય બન્યો છે.
📚 સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે નોંધપાત્ર મુદ્દા
- સંસ્થા: UNEP – United Nations Environment Programme
- રિપોર્ટ: Emissions Gap Report 2025
- ભારતનો ઘટાડો: 8% ઘટાડો 2025માં નોંધાયો
- મુખ્ય કારણો:
- સૌર અને પવન ઊર્જાનો વધારો
- ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને ગ્રીન ટ્રાન્સપોર્ટ નીતિ
- ઉદ્યોગો માટે કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સ્કીમ
- ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને નીતિ સુધારાઓ
- લક્ષ્યાંક:
- 2030 સુધીમાં 45% ઉત્સર્જન ઘટાડો
- 2070 સુધીમાં નેટ-ઝીરો લક્ષ્ય
- SDG સંબંધ:
- SDG 13 – Climate Action
- SDG 7 – Clean Energy
- SDG 12 – Sustainable Consumption
❓ MCQ પ્રશ્નો
- UNEP રિપોર્ટ મુજબ ભારતે 2025માં કેટલો કાર્બન ઘટાડો નોંધાવ્યો?
- 4%
- 6%
- 8%
- 10%
✅ જવાબ: c) 8%
- Emissions Gap Report કઈ સંસ્થા દ્વારા પ્રકાશિત થાય છે?
- WHO
- UNEP
- IPCC
- UNDP
✅ જવાબ: b) UNEP
- ભારતનું નેટ-ઝીરો લક્ષ્ય કયા વર્ષ માટે નિર્ધારિત છે?
- 2030
- 2040
- 2050
- 2070
✅ જવાબ: d) 2070
- કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સ્કીમ કઈ ભારતીય સંસ્થા દ્વારા અમલમાં મુકાઈ છે?
- NITI Aayog
- BEE
- CPCB
- MoEFCC
✅ જવાબ: b) BEE (Bureau of Energy Efficiency)
🧠 સ્પર્ધાત્મક અભ્યાસ માટે ટિપ્પણ
આ માહિતી UPSC, GPSC, SSC, અને IBPS જેવી પરીક્ષાઓ માટે પર્યાવરણ, નીતિ, SDG, અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ છે. Emissions Gap Report અને ભારતના નેટ-ઝીરો લક્ષ્યને લગતી માહિતીને તમારા કરંટ અફેર્સના નોટ્સમાં અવશ્ય શામેલ કરો.
