સુપ્રીમ કોર્ટએ ઓક્ટોબર 2025માં ‘ડિજિટલ પ્રાઈવસી’ મામલે મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે, જેમાં ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન અધિનિયમ, 2023 (DPDP Act)ને બંધારણીય રીતે માન્ય ઠેરવવામાં આવ્યો છે, પરંતુ કેટલાક કલમોને ન્યાયસંગત રીતે મર્યાદિત કરવામાં આવ્યા છે.

---

⚖️ ચુકાદાનો સારાંશ:

ભારતના સુપ્રીમ કોર્ટએ Internet Freedom Foundation v. Union of India કેસમાં ચુકાદો આપતાં જણાવ્યું કે ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન અધિનિયમ, 2023 દેશના નાગરિકોના મૂળભૂત હક – ખાનગી જીવનના અધિકાર (Article 21) સાથે સુસંગત છે. જોકે, કોર્ટએ કેટલાક કલમો જેમ કે ધારા 17(2) અને **ધારા 36(1)**ને મર્યાદિત રીતે લાગુ કરવાની શરત સાથે માન્યતા આપી છે.

🔍 મુખ્ય મુદ્દાઓ:

• અધિનિયમ માન્ય: કોર્ટએ કહ્યું કે ડેટા સુરક્ષા માટે સરકારના હસ્તક્ષેપને સંપૂર્ણ રીતે નકારી શકાય નહીં.
• મર્યાદિત કલમો: કેટલીક કલમો જે સરકારને વિશાળ ડેટા એક્સેસની છૂટ આપે છે, તેને કોર્ટએ “ન્યાયસંગત મર્યાદા” હેઠળ રાખી.
• નાગરિકોના હકો: નાગરિકો પોતાનો ડેટા કેવી રીતે એકત્ર થાય છે, કેવી રીતે ઉપયોગ થાય છે અને ક્યારે ડિલીટ થાય છે – એ અંગે જાણકારી મેળવવાનો અધિકાર ધરાવે છે.
• ડેટા પ્રોટેક્શન બોર્ડ: કોર્ટએ સૂચવ્યું કે ડેટા સુરક્ષા બોર્ડ સંપૂર્ણપણે સ્વતંત્ર હોવો જોઈએ.

📌 ચુકાદાનું મહત્વ:

• ભારતના ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ માટે આ ચુકાદો માર્ગદર્શક બની શકે છે.
• ખાનગી કંપનીઓ અને સરકારી એજન્સીઓ બંને માટે ડેટા સંભાળવાની જવાબદારી વધુ સ્પષ્ટ બની છે.
• આ ચુકાદો ડિજિટલ ભારતના દ્રષ્ટિકોણને મજબૂત બનાવે છે, જેમાં ટેકનોલોજી અને નાગરિક અધિકાર વચ્ચે સંતુલન જાળવવામાં આવે છે.

---