આંતરરાષ્ટ્રીય સ્થિરતા દળ (ISF) — મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવા માટે નવી દળની રચના
2025માં અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા રજૂ કરાયેલ 20-બિંદુ શાંતિ યોજના અંતર્ગત ગાઝા માટે એક નવી International Stabilization Force (ISF) ની રચના કરવામાં આવી છે. UPSC GS2માં આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો અને શાંતિ સ્થાપન વિષય માટે આ દળ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
🛡️ ISF શું છે?
- મલ્ટીનેશનલ સુરક્ષા દળ, જે ગાઝામાં યુદ્ધ પછી શાંતિ અને વ્યવસ્થા જાળવશે.
- Board of Peace હેઠળ કાર્ય કરશે, જેનું અધ્યક્ષપદ ટ્રમ્પ પાસે રહેશે.
- UN હેઠળ નહીં, પરંતુ US અને અરબ ભાગીદારોના સહયોગથી કાર્યરત.
🎯 ISFના મુખ્ય ઉદ્દેશો
- ગાઝાની ડિમિલિટરાઈઝેશન — હમાસ અને અન્ય સશસ્ત્ર જૂથોની નાબૂદી.
- સ્થિરતા અને શાંતિ માટે સ્થાનિક પોલીસ દળની તાલીમ.
- Israeli Defense Forces (IDF) ની તબક્કાવાર પાછી ખેંચણી માટે માર્ગ તૈયાર કરવો.
- હમાસના બિન-રાજકીય ભવિષ્ય માટે માળખું તૈયાર કરવું.
🌍 આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં મહત્વ
- UN સિવાયની શાંતિ દળ — નવીનતા અને રાજકીય સંકેત.
- અરબ દેશો અને યુરોપિયન સહયોગ — GCC, Jordan, Egypt જેવા દેશો દળમાં ભાગ લેશે.
- US દ્વારા Gazaના પુનર્નિર્માણ માટે રોકાણ અને દેખરેખ.
⚠️ પડકારો અને વિવાદ
- હમાસ દ્વારા વિરોધ — દળને “ઇઝરાયલના હિતમાં” ગણાવ્યું.
- પેલેસ્ટીનીન સ્વ-શાસન અંગે સ્પષ્ટતા નથી — “two-state solution” માત્ર આશા તરીકે દર્શાવાય છે.
- અરબ વિશ્વમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ — કેટલાક દેશો દળમાં સૈનિક મોકલવા તૈયાર, કેટલાક અચકાતા.
📌 UPSC GS2 માટે શા માટે મહત્વપૂર્ણ?
- International Organizations and Peacekeeping — ISF UNથી અલગ છે.
- India’s Foreign Policy and Strategic Interests — મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ ભારતના વ્યાપાર અને DIASPORA માટે મહત્વપૂર્ણ.
- Case Study for Peacebuilding — Gazaના પુનર્નિર્માણ માટે ISF એક નવો મોડેલ છે.
