📝 સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે વિશ્લેષણાત્મક બ્લોગ: બેઇજિંગમાં ટાગોરની પ્રતિમાનું અનાવરણ
ભારત અને ચીન વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવતી એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના 26 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ બેઇજિંગ સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસમાં બની. અહીં નોબેલ વિજેતા રવિન્દ્રનાથ ટાગોરની પ્રતિમાનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું, જે ચીની શિલ્પકાર યુઆન શિકુન દ્વારા રચિત છે. આ પ્રસંગે ભારતીય રાજદૂત પ્રદીપ રાવત ઉપસ્થિત રહ્યા અને આ પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યું.
📚 GS-I: કલા અને સંસ્કૃતિ
- રવિન્દ્રનાથ ટાગોર માત્ર સાહિત્યકાર નહીં, પણ ભારતના સાંસ્કૃતિક દૂત તરીકે પણ જાણીતા છે.
- 1924માં ટાગોરે ચીનની મુલાકાત લીધી હતી, જે બંને દેશોની નાગરિક સંસ્કૃતિ વચ્ચેના સંવાદ માટે મોખરું પગલું હતું.
- ચીની વિદ્વાનો જેમ કે શૂ ઝીમો અને લિયાંગ ચીચાઓ સાથેના તેમના સંબંધો આજે પણ પ્રેરણારૂપ છે.
🌐 GS-II: આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો
- આ પ્રતિમા અનાવરણ સાંગમમ નામના સિમ્પોઝિયમના ભાગરૂપે થયું, જે “ભારતીય તત્વજ્ઞાન પરંપરાઓનો સંગમ” વિષય પર આધારિત હતું.
- આ પ્રકારની ઘટનાઓ સોફ્ટ પાવર અને સાંસ્કૃતિક કૂટનીતિના ભાગરૂપે મહત્વ ધરાવે છે.
- ચીનમાં ટાગોરની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવી એ ભારતના નરમ શક્તિના પ્રભાવને વિસ્તૃત કરવાની દિશામાં એક પગલું છે.
🎯 UPSC Prelims માટે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા
- ટાગોરની ચીન મુલાકાત: 1924
- શિલ્પકાર: યુઆન શિકુન
- સ્થાન: ભારતીય દૂતાવાસ, બેઇજિંગ
- કાર્યક્રમ: સાંગમમ – ભારતીય તત્વજ્ઞાન પરંપરાઓનો સંગમ
🧠 UPSC Mains માટે વિશ્લેષણ
પ્રશ્ન: “સાંસ્કૃતિક કૂટનીતિ અને નરમ શક્તિના સાધન તરીકે ભારતની કલા અને સાહિત્યની ભૂમિકા પર ચર્ચા કરો.”
ઉત્તર સંકેત:
- ટાગોર જેવી વ્યક્તિઓ ભારતની સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોને વૈશ્વિક સ્તરે રજૂ કરે છે.
- ચીનમાં તેમની પ્રતિમાનું અનાવરણ એ ભારત-ચીન સંબંધોમાં નરમ શક્તિના ઉપયોગનું ઉદાહરણ છે.
- આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ દ્વિપક્ષીય સંવાદ, વિશ્વસનીયતા અને સાંસ્કૃતિક સમાનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.
📌 નિષ્કર્ષ:
Tagore Statue Unveiled in Beijing એ માત્ર એક શિલ્પ સ્થાપન નહીં, પણ ભારત-ચીન વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સંબંધોની નવી દિશા તરફનું પગલું છે. UPSC GS-I અને GS-II બંને માટે આ ઘટના મહત્વપૂર્ણ છે, અને નરમ શક્તિના દૃષ્ટિકોણથી પણ વિશ્લેષણ માટે યોગ્ય છે.
