🔹 ભારતીય નૌકાદળમાં સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન યુદ્ધ જહાજ ‘માહે’નો સમાવેશ — GPSC માટે મહત્વપૂર્ણ વિષય

---

ભારતીય નૌકાદળે તાજેતરમાં સ્વદેશી રીતે નિર્મિત એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW SWC) ‘માહે’ને પોતાની ફલિટમાં સામેલ કર્યું છે. આ ઘટના ભારતની નૌકાદળ ક્ષમતા અને આત્મનિર્ભરતા તરફના એક મહત્વપૂર્ણ પગલાં તરીકે જોવામાં આવે છે.

---

📌 મુખ્ય મુદ્દા (પ્રિલિમ્સ માટે ઉપયોગી)

• જહાજનું નામ: ‘માહે’
• પ્રકાર: એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શેલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW SWC)
• નિર્માતા: કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ (CSL), કોચી
• સેના માટે હસ્તાંતરણ તારીખ: 23 ઓક્ટોબર, 2025
• લંબાઈ: આશરે 78 મીટર
• વિશિષ્ટતા: ડીઝલ-વોટરજેટ સંયોજનથી સંચાલિત સૌથી મોટું ભારતીય નૌકાદળ જહાજ
• મુખ્ય હથિયાર: ટોર્પેડોઝ, મલ્ટિફંક્શનલ એન્ટી-સબમરીન રોકેટ્સ
• પ્રમુખ કાર્ય: તળિયાની દેખરેખ, સબમરીન વિરોધી ઓપરેશન્સ, ખાણ બિછાવવાની ક્ષમતા, Low Intensity Maritime Operations (LIMO)

---

🧭 મુખ્ય વિશ્લેષણ (મુખ્ય પરીક્ષા માટે ઉપયોગી)

‘માહે’ એ ભારતના નૌકાદળ માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઉમેરો છે. આ જહાજનું નામ પોંડિચેરીના ઐતિહાસિક બંદર શહેર ‘માહે’ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે ભારતની સમૃદ્ધ નૌકાવ્યાપાર વારસાની યાદ અપાવે છે.

આ જહાજ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેક્નોલોજીથી ડિઝાઇન અને નિર્માણ કરાયું છે, જે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ અભિયાનને મજબૂતી આપે છે.

‘માહે’નું મુખ્ય કાર્ય તટિય વિસ્તારોમાં સબમરીન શોધવી અને નાબૂદ કરવી છે. તેની અદ્યતન રાડાર અને સોનાર સિસ્ટમો, તેમજ માઇન લેઇંગ ક્ષમતા, તેને એક બહુમુખી યુદ્ધ જહાજ બનાવે છે.

આ જહાજના સામેલ થવાથી ભારતની તટિય સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે અને હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની વ્યૂહાત્મક હાજરી વધુ મજબૂત બનશે.

---

📚 પરીક્ષા માટે નોંધપાત્ર મુદ્દા

• ‘માહે’ એ કુલ 8 ASW SWCમાંથી પ્રથમ છે.
• આ જહાજ ભારતના નૌકાદળના કોસ્ટલ ડિફેન્સ અને અંડરવોટર વોરફેર ક્ષમતા વધારશે.
• CSL (Cochin Shipyard Limited) દ્વારા નિર્મિત હોવાને કારણે આ ભારતની નૌકાદળ શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતા દર્શાવે છે.

---