Project Cheetah એ ભારતના વન્યજીવનના ઇતિહાસમાં એક ઐતિહાસિક પગલાં છે, જેમાં ચીતાની પુનઃસ્થાપના માટે ભારત સરકારે નમિબિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકા સાથે સહયોગ કર્યો છે. 1952 પછી ચીતાની વસ્તી ભારતમાંથી લુપ્ત થઈ ગઈ હતી, અને હવે તેને ફરીથી ભારતીય ભૂમિ પર લાવવાનો પ્રયાસ સફળતા તરફ વધી રહ્યો છે.
📌 મુખ્ય તથ્યો
- પ્રારંભ: 17 સપ્ટેમ્બર 2022, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હસ્તે
- સ્થળ: કૂનો નેશનલ પાર્ક, મધ્યપ્રદેશ
- પ્રથમ તબક્કો: નમિબિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકાથી 20 ચીતા લાવવામાં આવ્યા
- લક્ષ્ય: ચીતાની વસ્તી પુનઃસ્થાપિત કરીને પર્યાવરણમાં સંતુલન લાવવું
- 2025 અપડેટ: 6 ચીતાઓએ સફળતાપૂર્વક સંવર્ધન અને પ્રજનન કર્યું
🌿 પર્યાવરણ માટે મહત્વ
- જૈવ વૈવિધ્યતા: ચીતાની હાજરીથી ઘાસના મેદાનોમાં શિકાર-શિકારીનું સંતુલન
- Eco-tourism: નેશનલ પાર્કમાં પ્રવાસન વધે
- Species Revival: લુપ્ત પ્રાણીઓના સંવર્ધન માટે નમૂનાત્મક પ્રયાસ
📚 સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી મુદ્દા
- Project Cheetah ક્યારે શરૂ થયો? → 2022
- કયા દેશોમાંથી ચીતા લાવવામાં આવ્યા? → નમિબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા
- કયા નેશનલ પાર્કમાં ચીતાની પુનઃસ્થાપના થઈ? → કૂનો
- UPSC Prelims One-liner:
“Project Cheetah દ્વારા ભારતે 1952 પછી ચીતાની પુનઃસ્થાપના શરૂ કરી.”
🧠 યાદ રાખવા માટે ટિપ્સ
- Cheetah = વિશ્વનો સૌથી ઝડપી જમીન પર ચાલતો પ્રાણી
- Kuno National Park = ચીતાની પુનઃસ્થાપન માટે પસંદ કરાયેલ સ્થળ
- Species Reintroduction = લુપ્ત પ્રાણીઓની ફરી વસાહત
